Klein Kapittel

Juni 2008


Gal en azijn op het menu

Als je gal als voedsel krijgt toebedeeld,
en je voor je dorst azijn krijgt,
breng je dan te binnen
dat Jezus dergelijke dingen ondergaan heeft.
Gilbert van Hoiland (cisterciënzer uit de 12e eeuw)

Gal en azijn op je menu… dat is duidelijk niet letterlijk bedoeld, maar wil een beeld zijn voor dingen moeten ondergaan die, zacht gezegd, minder prettig zijn. De spreuk van Gilbert leent zich prima voor een dooddoener: iemand heeft het slecht en dan zeg je dat Jezus ook dergelijke dingen ondergaan heeft. Daar zal die ander dan vast van opfleuren? Nee, die kans is heel klein. De boodschap die je ermee doorgeeft als je de spreuk op die manier gebruikt is veeleer: hou nu maar je mond en zeur niet meer zo, Jezus heeft het nog veel erger gehad dan jij.

De klank van een uitspraak als deze is bij de cisterciënzer auteurs geheel anders, niet vergelijkbaar. Het is bij hen helemaal gekleurd door een haast onbegrijpelijke liefde voor Jezus, voor alles wat Jezus als mens heeft beleefd. Een liefde die wat begrijpelijker wordt als je weet dat ze in het vuur van de ontdekking van de eeuw zaten dat juist dit mens-zijn van Jezus de opstap is naar delen in zijn goddelijk leven. De aardse Jezus helemaal op de voet volgen was voor hen als het ware de weg naar het goddelijke leven teruggaan, de weg die hij gegaan was naar ons, aardse wezens, toe.

Gal en azijn moeten slikken, oftewel ‘dingen die je op je levenspad tegenkomt en die je enorm tegenstaan’ moeten slikken, veranderen van karakter als je ze beleeft in het licht van wat Gilbert zegt. Sterker nog: of je nu gal en azijn (onaangename zaken dus) toebedeeld krijgt of brood en wijn (prettige dingen); in het voetspoor van Jezus komt alles wat je meemaakt als mens in één stroom terecht van een leven waar geluk een betekenis krijgt die niet meer te vatten is, omdat je gaat voelen hoe dichtbij het goddelijk leven is. Dat wat voor een tijdje prettig of (zeer) onprettig is, krijgt een glans over zich heen die je uittilt naar iets wat niet meer tijdelijk kan zijn, zo voelt dat. Zodra je je niet meer bevangen laat door wat gal en azijn, of brood en wijn bij je teweeg brengen, geef je jezelf die kans: te merken dat God zó dichtbij kan zijn in alles wat je overkomen kan, dat je het haast niet geloven wilt.

< terug naar het overzicht

armoede, gehoorzaamheid, zuiverheid Cisterci&eumlnzergroep Sion